Helena Jónsdóttir

(IS)

Helena Jónsdóttir lærði við Listdansskóla Þjóðleikhússins og síðar Alvin Ailey í New York. Hún hefur dansað og verið danshöfundur í óteljandi dansverkum í sjónvarpi, bíómyndum og á sviðinu. Hún hefur einnig samið og stýrt dansi í mörgum svokölluðum „physical cinema“ myndum, þar á meðal: Breaking Voices fyrir Listahátíðina í Reykjavík 2002, sýnd í Listasafni Reykjavíkur; var ein af tíu verðlaunahöfum Moving North verkefnisins með myndina While the cat‘s away 2003; svo Zimmer sem vann fyrstu verðlaun á IV. Videotanspreis 2003/2004 hjá SK Stiftung Kultur í Köln, Þýskalandi; verðlaunastuttsjónvarpsmyndina Another/Teine sem vann aðalverðlaunin á Cinessonne kvikmyndahátíðinni í París 2006; samstarf við ETV í Eistlandi, European Broadcasting Union, Arte Germany, YLE, SVT, DR, SDF, NRK, NPS; og nýjasta verk hennar er GONE, verðlaunamynd með Ingvari E. Sigurðssyni.

Helena er þekkt fyrir verk sín í Skandinavíu, Evrópu og Bandaríkjunum. Undanfarin ár hafa myndverk hennar verið sýnd í fjölda listrýma og á hátíðum, innlendum sem erlendum. Hún var tilnefnd sem besti danshöfundurinn á verðlaunahátíð tónlistarmyndbandaframleiðenda í Los Angeles 2001 og vann dansleikhúskeppnina núllsjö/núllsex í júní 2003 með verkinu Open Source. Hún þróaði svo Open Source upp í fulla sýningu og gerði írska útgáfu sem var frumflutt á listahátíðinni í Galway, og belgíska útgáfu sem var frumsýnd á listahátíðinni í Ghent 2004. Síðast en ekki síst samdi hún íslenska útgáfu fyrir Íslenska dansflokkinn, sú var frumflutt í Borgarleikhúsinu 2005. Árið 2007 útbjó hún ferðaútgáfu af verkinu með nýjum dönsurum sem var opnunarverk Guangdong danshátíðarinnar í Kína og sýnd í Borgarleikhúsinu haustið 2007. Open Source var valið af belgískum fjölmiðlum til að fara til Belgíu og sýna á BOZAR 2008. Nýjasta leikhúsverk Helenu, Episodes, var sýnt í óperunni í Osló 2015. Síðan þá hefur hún einbeitt sér að dansmyndum, myndböndum og Physical Cinema hátíðinni.

Helena vann innsetninguna Freeze í samvinnu við Studio Granda á Íslandi árið 2009, verkið var sýnt í Alaska og skipulagt af Alaska Design Forum og Alþjóðlega nýlistagalleríinu. Annað myndbandsverk, Birgir, innsetning, var sýnt í Bretlandi og í Hinterland-verkefninu á Trent-ánni í Nottingham. Helena var ennfremur hluti af förusýningunni „100 listamenn sjá Guð“ sem John Baldessari og Meg Cranston stýrðu 2002-2006. Nýverið hefur nýjasta mynd hennar, GONE, verið sýnd í Ming-nýlistasafninu í Shanghaí, Kína. Verk hennar hafa verið sýnd í galleríum, á söfnum og listahátíðum fram á þennan dag.

Auk skapandi verkefna kennir Helena við Listaháskóla Íslands og Listaháskóla Stokkhólms og vinnur alþjóðlega sem fyrirlesari og leiðir vinnustofur. Hún var valin danshöfundur ársins á Íslandi 2017 fyrir vinnu sína við dansmyndir. Auk sinnar eigin vinnu stýrir hún dánarbúi Þorvalds Þorsteinssonar, rithöfundar og listamanns.

Sarah Blee